Dzisiaj odcinek o starym polski automacie schodowym (automatycznym wyłączniku światła) typu K-11 wyprodukowanym w 1962 roku w dawnej Państwowej Fabryce Liczników PAFAL w Świdnicy. Zobaczymy tutaj budowę, sposób podłączenia i zasadę działania urządzenia. Sprawdzimy też w jaki sposób można regulować czas pracy wyłącznika.
Fabryka w Świdnicy ma długą i ciekawą historię. Powstała jeszcze pod koniec XIX wieku jako Elektrizitätszähler Fabrik (fabryka liczników elektrycznych), którą założył inżynier Hermann Aron (1845-1913). Po dojściu nazistów do władzy w Niemczech, zmieniła nazwę na Heliowatt – Werke i stała się częścią koncernu Siemens-Schuckert. Po wojnie – już w granicach Polski – powstała tam początkowo Państwowa Fabryka Liczników i Zegarów Elektrycznych, a od wczesnych lat 50-tych nazwę zmieniono na Zakłady Wytwórcze Aparatury Precyzyjnej A-6. Od 1960 roku fabryka stała się częścią zjednoczenia MERA, a od 1970 roku działała pod nazwą Zakłady Wytwórcze Aparatury Precyzyjnej MERA-PAFAL. Na naszym automacie schodowym z 1962 roku wyraźnie widnieje tradycyjne logo PAFAL, będące skrótem od pierwotnej powojennej nazwy Państwowa Fabryka Liczników.
W jednym z kolejnych odcinków obejrzymy licznik kilowatogodzin – inny produkt fabryki PAFAL. A już niebawem obejrzymy suszarkę do rąk Zelmer typ SB z 1971 roku, w której zastosowany działający na podobnej zasadzie wyłącznik automatyczny.
Dla zainteresowanych ciekawy artykuł o historii fabryki PAFAL:
Pieknie omówione 🙂 mi sie trafila u klienta dosc nietypowa instalacja dzwonkowa w bloku z wielkiej plyty, poszukujemy skad jest zasilana, bo okazalo sie, ze ani obwody administracji ani mieszkaniowy sie do tego nie przyznaja 🙂
Dzień dobry! Kolejny po prostu rewelacyjny i niezwykle pouczający odcinek na Pana kanale. Jestem pod ogromnym wrażeniem Pana pasji badawczej i precyzji w rozpracowywaniu dawnej polskiej myśli technicznej! Ten automat schodowy PAFAL K-11 z 1962 roku to prawdziwe inżynieryjne dzieło sztuki. Pokazanie unikalnej zasady działania opartej na miniaturowym silniczku zwartobiegunowym i elipsoidalnej tarczy, zamiast klasycznego układu z cewką i sprężyną, to czysty majstersztyk. Genialna i niezwykle ciekawa była też Pana analiza 10-zębowego kółka w kształcie gwiazdy z katalogu z października 1958 roku – możliwość regulacji czasu pracy od 60 aż do 600 sekund poprzez zwykłe odginanie ząbków pokazuje, jak sprytnie projektowano dawny osprzęt! Bardzo doceniam Pana trud, piękne przybliżenie historii fabryki Hermanna Arona w Świdnicy i serce włożone w ten film. Pozdrawiam Pana najserdeczniej i z niecierpliwością czekam na prezentację licznika kilowatogodzin z PAFAL-u! 🛠⚡👏❤.
Niby nic, a cieszy, i można się trochę nauczyć o elektromechanicznych zabytkach. Całkiem prosty, wręcz prymitywny mechanizm, co czyni go praktycznie niezniszczalnym, chociaż obciążalność styku jest ograniczona i przy sterowaniu większymi grupami lamp przyda się stycznik. Niemal 70 lat i wciąż działa… Można by go nieco przeczyścić i naoliwić, żeby chodził bez zacięć i startował od razu.
Swoją drogą u znajomego widziałam przedwojenny jednofazowy licznik Aron, rzecz jasna pracujący jako podlicznik.
Pamiętam, że aby światło świeciło dłużej to wkładało się zapałkę lub np kawałek papieru aby zablokować klawisz, świeciło do czasu wyjęcia tej blokady. Widząc narysowany przez pana schemat widzę jak to elektrycznie działało.
Ciekawy odcinek pamiętam że trzeba dłużej klawisz trzymać aby złapał teraz tego problemu nie ma bo są lampy z czujnikiem ruchu i zmierzchówka
Są takie ustrojstwa u mnie w bloku. Też łapią po czasie dlatego trzeba chwilę przytrzymać przycisk, aczkolwiek nie aż sekundę tylko jakieś 0,2-0,3 sekundy. Ich wadą jest to że nie mają specjalnego przewodu do załączania, dlatego naciskając przycisk przez chwilę to jego styki muszą przejąć impuls prądowy z 10-15 żarówek o mocy najczęściej 25 lub 40W. Nieraz pod przyciskiem widać solidny błysk przeskakującej iskry, aż dziś że one wytrzymują tyle lat.
Panie Marcinie, intra są moim zdaniem trochę przydługie, za dużo "spoilerów" na resztę filmiku 😉
Podejrzewam że te styki solidnie iskrzyły pod obciążeniem?