Przedstawiamy jeden z naszych zbiorów:
Przedwojenną maszynę Singer, model 27, klasa 15K.
Kiedy w 1851 roku Isaac Singer zaprezentował własną, udoskonaloną maszynę do szycia, chciał, by służyła ona zwykłym ludziom. Dzięki sprzedaży ratalnej czarny, żeliwny korpus ozdobiony różnymi wzorami trafił do tysięcy domów, stając się symbolem krawieckiego rzemiosła i gwarancją przyzwoitego zarobku. W zbiorach Muzeum Getta Warszawskiego znajduje się maszyna do szycia Singer, model nr 27, klasa 15K, o numerze seryjnym Y7860586 zdobiona motywem Sfinksa.
W warszawskim getcie, za sprawą bezwzględnego wyzysku, fach krawiecki nie dawał już godnego życia, ale umożliwiał przeżycie. W szopach pracowano po 12, a czasem nawet 13–14 godzin dziennie. Robotnicy szyli między innymi koszule, piżamy, drelichy, bluzy i płaszcze. Wynagrodzenie pozostawało głodowe, a z wypłaty potrącano koszty przydziałowej zupy i chleba. Perec Opoczyński, opisując sytuację w szopie bieliźniarskim przeniesionym na ul. Leszno 72, notował, że z głodu i wycieńczenia zmarło tam aż 70% robotnic. Co więcej, każdy błąd czy źle przyszyty guzik mógł oznaczać potrącenia z i tak nędznej wypłaty.
Latem 1942 roku maszyna do szycia zyskała jeszcze inne znaczenie. Po rozpoczęciu 22 lipca tzw. akcji likwidacyjnej mieszkańcy getta rozpaczliwie szukali możliwości uzyskania zatrudnienia w szopach i związanej z nim legitymacji. 23 lipca Adam Czerniaków zanotował: „Maszyna do szycia może uratować życie”. W jednym z anonimowych opracowań z Archiwum Ringelbluma, opisującym likwidację getta, pisano o kupowaniu maszyn do szycia za wszelką cenę – do tego stopnia, że płacono za nie nawet 10 tysięcy złotych (przy czym dniówka wykwalifikowanego pracownika szopu wynosiła 6,40 zł, a niewykwalifikowanego około 3,20 zł). Mimo to w pierwszych dniach tzw. akcji likwidacyjnej „widać na ulicach ghetta masy ludzi z maszynami do szycia spieszących do shopów krawieckich. Nikt nie siedzi w domu, wszyscy gonią, pędzą, oblegają shopy, robią wszystko, byleby tylko uzyskać prawo do życia”.
source