krzyżacka twierdza w widłach rzek: Zamek w Świeciu z lotu ptaka

📜 historia obiektu:
Pierwszą warownię w widłach Wisły i Wdy zbudował książę Świętopełk gdański w połowie XIII wieku. Jesienią roku 1244 nieudaną próbę zdobycia tego nowo wzniesionego obiektu podjęli Krzyżacy sprzymierzeni z księciem kujawskim Kazimierzem I Konradowicem. Od ok. 1250 roku do 1270 zamek był główną siedzibą księcia Mściwoja II i jednocześnie administracyjnym centrum samodzielnego księstwa świeckiego. Obiekt pozostawał we władaniu książąt pomorskich do roku 1294, kiedy to zmarł książę Mściwoj II. W następnych latach warownią władali Przemysł II wielkopolski (1294-1296), Leszek inowrocławski (1296), Władysław Łokietek (1296-1300), Wacław II czeski (1300-1305). W roku 1306 ponownie Władysław Łokietek opanował Pomorze Gdańskie (w tym Świecie) i pozostawił w zamku – jako swego namiestnika – bratanka, Przemysła, księcia inowrocławskiego. Książę ten jednak nie zdołał obronić twierdzy w 1309 roku przed najazdem Krzyżaków, dowodzonych przez mistrza krajowego pruskiego Henryka von Plotzke. Od tego też roku, aż do połowy XV wieku zamek w Świeciu pozostawał w rękach krzyżackich. Przeprowadzona w latach 1335-50 wielka inwestycja budowlana uczyniła z warowni nowoczesną i silną twierdzę. Ceglany obiekt wzniesiono na planie kwadratu. W narożach znajdowały się wieże, przy czym jedna z nich (północno-zachodnia) była znaczne wyższa od pozostałych i stanowiła ostateczny punkt obrony. Skrzydło północne zamku było trzykondygnacyjne i znajdowały się w nim komnaty reprezentacyjne, kaplica Św. Katarzyny i kapitularz. W skrzydle wschodnim (również trzykondygnacyjnym) mieścił się zamkowy browar, kuchnie oraz dormitorium (sypialnie dla zakonników). Brak pewności, czy skrzydło południowe i zachodnie posiadały zabudowę użytkową. Warownia świecka posiadała znaczne walory obronne – dysponowała nawet bronią palną. Wojskom koalicji polsko-litewskiej podczas tzw. Wielkiej Wojny (1410-11) nie udało się zająć zamku. Powiodło się to mieszczanom świeckim w roku 1454, którzy – bez walki – opanowali zamek i obsadzili go załogą. W roku 1460 zaciężni krzyżaccy odbili obiekt. W następnym roku zostali jednak pokonani przez oddziały przysłane przez Toruń. W granicach Królestwa Polskiego Świecie formalnie znalazło się na mocy zapisów pokoju toruńskiego z 1466 roku, przy czym na zamku, aż do roku 1520, rezydowały oddziały toruńskie. Warownia stała się siedzibą starostów królewskich. Ucierpiała w znacznym stopniu podczas oblężenia przez wojska szwedzkie w roku 1655. W następnych latach zamek popadał w ruinę, do tego stopnia, że na początku XIX wieku, z polecenia zaborczych władz pruskich, dokonano częściowej rozbiórki budynku. Ostatecznie ocalało tylko północne skrzydło z wieżą.

source